Արյունալի ու ողբերգական միջադեպեր

Թուրքիայում հետընտրական զարգացումների մասին զրուցում ենք թուրք-քրդական հարաբերությունների փորձագետ ԿԱՐԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ հետ։

-Պարոն Հովհաննիսյան, Թուրքիայում ավարտվեցին արտահերթ խորհրդարանական և նախագահական ընտրությունները։ Ի՞նչ արդյունքներ գրանցվեցին։
-Ըստ նախնական արդյունքների՝ նախագահական ընտրություններում հաղթող է ճանաչվում գործող նախագահ Ռեջեփ Թայիբ Էրդողանը՝ հավաքելով ավելի քան 25,5 մլն ձայն կամ 52,49 տոկոս: Երկրորդ տեղում Մուհարրեմ Ինջեն է՝ գրեթե 15 մլն ձայնով կամ 30,8 տոկոսով: Խորհրդարանական ընտրություններում նույնպես հաղթել է Էրդողանի գլխավորած «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը՝ ստանալով 42,49 տոկոս կամ 293 տեղ: Երկրորդ տեղում գլխավոր ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապետական կուսակցությունն է՝ 22,67 տոկոս, 147 տեղով: Երրորդ տեղում քրդամետ ժողովրդադեմոկրատական կուսակցությունն է՝ 11,62 տոկոս, 67 տեղով, չորրորդ տեղում` 11,13 տոկոսով, 50 տեղով «Ազգայնական շարժում» կուսակցությունն է: Այս խորհրդարան մտավ նաև 2017 թ. նոյեմբերին ձևավորված «Բարի» կուսակցությունը, որը ստացավ 10,1 տոկոս ձայն կամ 44 տեղ:
-Արտահերթ ընտրություններ կազմակերպելով՝ Էրդողանը նպատակ ուներ ամրացնելու իր դիրքերը։ Հասա՞վ այդ նպատակին։
-Դեռ վաղ է խոսել՝ Էրդողանն արդյոք հասա՞վ իր նպատակին, թե՞ ոչ, բայց մեկ բան հստակ է՝ կարողացավ խորհրդարանում որոշակի հավասարակշռություն ապահովել, բայց, ա՛յ, նախագահական ընտրություններում, կարծես, նա խոցելի է:
-Քրդական ուժերը պահպանե՞լ են իրենց նախկին դիրքերը։ Ինչպե՞ս են քվեարկել քրդաբնակ շրջանները։
-Թուրքիայի հարավարևելյան և արևելյան նահանգները քվեարկել են քրդամետ կուսակցության և Դեմիրթաշի օգտին, իսկ հարավային քրդաբնակ նահանգները քվեարկել են Էրդողանի և Ինջեի օգտին: Պետք է նշեմ, որ արևելյան նահանգներից միայն Կարսն է, որ նախկինի պես քվեարկել է Էրդողանի օգտին: Ընդհանուր առմամբ այս ընտրությունները քիչ տարբերվեցին ձայների տեղաբաշխման քարտեզով:
-Լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ ընտրություններն ընթացել են խախտումներով, եվրոպացի դիտորդների հետ միջադեպերով։ Այս առումով ընտրությունները կարելի՞ է ժողովրդավարական համարել։
-Հարավարևելյան նահանգներում դիտորդական առաքելություն իրականացնող տասը եվրոպացի դիտորդի է ձերբակալել թուրքական իշխանությունը, ընդ որում՝ ձերբակալվածներից մեկը ֆրանսիացի սենատոր է: Ձերբակալությունը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ դիտորդներն իրենց նկատողություններն են արել և բարձրաձայնել ընտրակեղծիքների մասին: Ընտրությունները նաև զերծ չեն մնացել արյունալի ու ողբերգական միջադեպերից. հայտնի է, որ ընտրության օրն իրար վրա են կրակել տարբեր թիմակիցներ Էրզրում նահանգում, ինչի հետևանքով զոհվել է երեք հոգի: Կան նաև ձերբակալվածներ, որոնք մեղադրվում են կեղծարարությունների մեջ: Թուրքիայում տեղի ունեցած ընտրությունները հեռու են ժողովրդավարական լինելուց, քանի որ հատկապես հարավարևելյան նահանգներում ընթացել են զինված բախումների մթնոլորտում:
-Հետընտրական զարգացումներ Թուրքիայում կանխատեսվու՞մ են։
-Կարծում եմ՝ հետընտրական որոշակի գործողություններ տեղի կունենան Թուրքիայում, բայց ինչպիսի՞ երանգավորում կստանան, հստակ կարելի է ասել միայն վերջնական արդյունքների հրապարակումից հետո:

Զրույցը՝ Լիլիթ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Հեղինակի նյութեր

• «451° ըստ Ֆարենհայթի»
• ՈՒրիշ տեղ չկա՞ր
• «24 ժամ ե­ղել ենք տար­բեր զեն­քե­րի հրե­տա­կոծ­ման տակ»
• «Ադր­բե­ջա­նը, Թուր­քիան ու ֆոս­ֆո­րա­յին զենքն Ադր­բե­ջա­նին մա­տա­կա­րա­րող­նե­րը պետք է պա­տաս­խան տան դա­տա­րա­նի ա­ռաջ»
• «Մեր բո­լո­րի ճա­կա­տա­գի­րը սահ­մա­նին կանգ­նած հայ զին­վո­րա­կա­նի ձեռ­քում է»
• Կա­րե­նին անհ­նար էր չհար­գել, նույ­նիսկ հա­կա­ռա­կորդ­նե­րը նրան ըն­դու­նում էին որ­պես լե­գենդ, որ­պես ժայռ, որ­պես հե­ղի­նա­կու­թ­յուն
• Եկե­ղե­ցին գո­յութ­յուն ու­նի 2000 տա­րի և գո­նե ա­ռա­ջի­կա 2000 տար­վա հա­մար պետք է ա­պա­հո­վի ե­կող սե­րունդ­նե­րի հոգևոր կա­րիք­նե­րը
• «Լճա­շեն­ցի­նե­րի միա­վոր­ման» դռ­նե­րը բաց են բո­լոր լճա­շեն­ցի­նե­րի առջև
• «Ար­տա­կարգ դրու­թ­յու­նը կանց­նի, բայց բո­լոր ծնող­նե­րի, ա­շա­կերտ­նե­րի, ու­սու­ցիչ­նե­րի հա­մար կմ­նա մի շատ լավ նո­րա­մու­ծու­թ­յուն՝ հե­ռա­վար ու­սու­ցու­մը»
• «ՌԴ-ն կա­րող է գնալ հա­րա­բե­րու­թ­յուն­նե­րի վատ­թա­րաց­ման ճա­նա­պար­հով, ե­թե Թուր­քիան շա­րու­նա­կի ազ­դե­ցու­թ­յան գո­տին ընդ­լայ­նե­լու քա­ղա­քա­կա­նու­թ­յու­նը»
• «Ռա­յա­նէյր»-ը հա­տուկ սպա­սար­կում է ի­րա­կա­նաց­նում
• Յա­կուտս­կի հայ­կա­կան կի­րակ­նօ­ր­յա դպ­րո­ցի սա­նե­րը նշե­ցին Ա­մա­նո­րը
• «Հա­յաս­տա­նը եր­գող ժայ­ռե­րի եր­կիր է, և ես ե­րա­զանք ու­նեմ նվա­գելու այդ ժայ­ռե­րի մեջ»
• Նպա­տա­կը դիր­քա­պահ զին­վո­րի անվ­տան­գու­թ­յունն է
• «Ադր­բե­ջա­նում պետք է տե­ղի ու­նե­նա հա­մա­կար­գա­յին փո­փո­խու­թ­յուն, որ­պես­զի կա­ռու­ցո­ղա­կան երկ­խո­սու­թ­յուն ակն­կա­լենք»
• Յակուտսկի հայերն ակտիվ մասնակցություն են ունենում եկեղեցական բոլոր տոներին
• Ստամբուլում հաղթանակ է տարել ընդդիմությունը. ի՞նչ կանի Էրդողանը
• Քրիստոնեական և հոգևոր գիտելիքների ճիշտ ուղղորդում դասընթացի միջոցով
• «Ինձ համար Արամ Իլյիչը սրբություն է»
• «ԱԳՆ-ն պետք է ավելի շատ կենտրոնանա հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման, քան Ցեղասպանության ճանաչման խնդրի վրա»

Մեկնաբանություններ